Małopolska jest regionem, w którym wciąż dużą wagę przywiązuje się do tradycji. To tu nadal żywe są zwyczaje ludowe, zachowały się stare odmiany roślin i rasy zwierząt, a żywność wytwarzana jest tradycyjnymi metodami. Województwo Małopolskie poszukuje możliwości podniesienia wartości tych produktów, które przyczyniają się do stworzenia różnorodności i stanowią część bogactwa kulturowego małopolskich obszarów wiejskich. Bogactwo i różnorodność polskich, kulinariów pozwalają przypuszczać, że ochrona i promocja tradycyjnych specjałów przyczynią się do zachowania dziedzictwa kulturowego, rozwoju poszczególnych regionów oraz umocnienia tożsamości społeczności lokalalnej.
Produkty tradycyjne to produkty rolne, środki spożywcze oraz napoje spirytusowe przeznaczone do spożycia przez ludzi, których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji, stanowiące element dziedzictwa kulturowego regionu, w którym są wytwarzane.
Produkty tradycyjne dzięki niezmiennej od lat recepturze wytwarzania, gwarantującej wyjątkowe cechy i właściwości wyrobu mogą ubiegać się o wpis na Listę Produktów Tradycyjnych.
Lista Produktów Tradycyjnych (LPT) jest przewodnikiem po regionalnej kuchni polskiej, a także skarbnicą informacji na temat tradycji, sposobów wytwarzania oraz wyjątkowych walorów najstarszych przysmaków.
Prowadzenie Listy Produktów Tradycyjnych opiera się na identyfikacji i promocji produktów zakorzenionych w tradycji, produkowanych przez lokalne społeczności, lecz mało rozpowszechnione.
Lista Produktów Tradycyjnych:
- służy rozpowszechnianiu informacji dotyczących wytwarzania produktów tradycyjnych
- stwarza wytwórcom produktów tradycyjnych możliwość ubiegania się o udzielenie odstępstw od wymogów weterynaryjnych, higienicznych lub sanitarnych
- sprzyja rozpowszechnieniu i pogłębieniu wiedzy konsumentów na temat zdrowej, nieprzetworzonej żywności i dziedzictwa kulturowego wsi
- wpis na Listę to pierwszy krok do zarejestrowania produktu przez Komisję Europejską w celu ochrony jego unikalności
- z wpisem produktu na LPT nie wiąże się ochrona nazwy produktu, a także konieczność kontroli zgodności produkcji z zadeklarowaną metodą wytwarzania
Podstawą wpisu produktu na Listę Produktów Tradycyjnych jest jakość lub też wyjątkowe cechy i właściwości wynikające ze stosowania tradycyjnych metod produkcji. Za tradycyjne metody uważa się te wykorzystywane od co najmniej 25 lat.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wzoru wniosku o wpis na listę produktów tradycyjnych (Dz. U. 2005 r., Nr. poz.) produkty, które mogą zostać wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych zostały podzielone na dziesięć kategorii. Są to:
1. Sery i inne produkty mleczne
2. Mięso świeże oraz produkty mięsne
3. Produkty rybołówstwa, w tym ryby
4. Orzechy, nasiona, zboża, warzywa i owoce (przetworzone i nie)
5. Wyroby piekarnicze i cukiernicze
6. Oleje i tłuszcze (masło, margaryna itp.)
7. Miody
8. Gotowe dania i potrawy
9. Napoje (alkoholowe i bezalkoholowe)
10.Inne produkty